01 / ATIK
Atık yönetimi
Atığın oluşmasından ayrıştırılmasına, geçici olarak tutulmasından ilgili yönetim sürecine kadar olan aşamalar.
Çevre mevzuatı tek bir yönetmelikten oluşmaz. Atıkların yönetimi, geçici depolama, geri kazanım, taşıma, bildirim, kayıt, izin ve çevresel yükümlülükler işletmenin faaliyet alanına göre farklı başlıklar oluşturabilir. Bu sayfa, mevzuatı işletme açısından okunabilir hale getiren bir bilgi merkezi olarak hazırlanmıştır.
Çevre mevzuatıyla ilgili en büyük sorunlardan biri, düzenlemelerin yalnızca isimleri üzerinden değerlendirilmesidir. Oysa bir işletme açısından asıl soru; “Bu düzenleme benim hangi faaliyetimi ilgilendiriyor?” sorusudur.
Üretim yapan bir tesisin atık profili ile yalnızca depolama hizmeti veren bir işletmenin çevresel süreçleri aynı değildir. Bu nedenle mevzuat değerlendirmesi faaliyet, kapasite, kullanılan maddeler, oluşan atıklar ve tesisin çalışma biçimiyle birlikte ele alınmalıdır.
İşletmenin karşılaşabileceği çevresel düzenlemeler farklı süreçlere dokunabilir. Aşağıdaki yapı, mevzuatı ararken hangi başlık üzerinden ilerlenebileceğini gösterir.
Atığın oluşmasından ayrıştırılmasına, geçici olarak tutulmasından ilgili yönetim sürecine kadar olan aşamalar.
İşletme içerisinde oluşan atıkların geçici olarak tutulduğu alanların ve uygulamaların değerlendirilmesi.
Atığın işletmeden sonraki sürecine ilişkin taşıma, teslim ve kayıt gerekliliklerinin değerlendirilmesi.
Geri kazanılabilir malzemelerin türüne ve ilgili süreçlerine göre değerlendirilmesi.
İşletmenin tabi olduğu bildirim ve kayıt yükümlülüklerinin faaliyet yapısıyla birlikte incelenmesi.
Mevcut uygulamaların ilgili çevre mevzuatı kapsamında değerlendirilmesi ve takip edilmesi.
Çevre mevzuatında eski bir metne dayanarak işlem yapmak yerine güncel düzenlemenin kontrol edilmesi gerekir. Bu nedenle danışmanlık ve mevzuat takibinde birincil kaynakların esas alınması önem taşır.
Web üzerindeki açıklayıcı içerikler bilgi edinmek için kullanılabilir; ancak hukuki değerlendirmede yürürlükteki resmî metnin kontrol edilmesi gerekir.
Çevre mevzuatı değerlendirmesinde yalnızca “hangi yönetmelik?” sorusu yeterli değildir. İşletmenin faaliyetinden başlayarak mevzuatın hangi noktada devreye girdiği belirlenmelidir.
İşletmenin üretim, bakım, depolama, lojistik veya hizmet faaliyetlerinin çevresel açıdan oluşturduğu süreçler belirlenir.
Hangi işlemler sonucunda hangi tür atıkların ortaya çıktığı ve bunların nasıl yönetildiği değerlendirilir.
Faaliyete ve atık türüne göre uygulanabilir mevzuat başlıkları belirlenir.
Yönetmelikteki hükmün işletmede hangi işlem, kayıt, kontrol veya uygulamaya karşılık geldiği incelenir.
Uygulamanın yalnızca sözlü değil, gerektiğinde gösterilebilir ve takip edilebilir bir kayıt düzenine sahip olup olmadığına bakılır.
Mevzuat değişikliklerinin işletmenin mevcut çalışma düzenine etkisi yeniden değerlendirilir.
Bir çevre düzenlemesinin işletme açısından etkisi; yalnızca hukuk departmanının veya danışmanın konusu değildir. Atığı ayıran personelden depolama alanını yöneten kişiye, satın alma ve üretim birimlerinden yönetim tarafına kadar farklı süreçlere yansıyabilir.
İşletmenin faaliyetlerine bağlı olarak farklı atık türleri gündeme gelebilir. Aşağıdaki başlıklar yalnızca konu haritasıdır; uygulanabilir yükümlülük tesis özelinde değerlendirilmelidir.
Yönetmelikler değişebilir, maddeler güncellenebilir, yeni düzenlemeler yayımlanabilir veya mevcut uygulamaların kapsamı değişebilir.
Mevzuat zaman içerisinde değişebilir. Bu nedenle işletmenin tabi olduğu düzenlemelerin güncel halinin takip edilmesi, mevcut uygulamaların gerektiğinde yeniden değerlendirilmesine yardımcı olur.
Hayır. Uygulanabilir çevre yükümlülükleri faaliyet konusu, kapasite, tesis özellikleri, kullanılan maddeler ve oluşan atıkların niteliği gibi unsurlara göre değişebilir.
Atığın nasıl tanımlandığı, ayrıldığı, geçici olarak tutulduğu, taşındığı, geri kazanıldığı veya başka bir işleme gönderildiği süreçlerin ilgili mevzuatla birlikte değerlendirilmesi gerekir.
Öncelikle değişikliğin kapsamı incelenir; ardından işletmenin faaliyetleri, atık profili, mevcut kayıtları ve uygulamalarıyla karşılaştırma yapılır.
Hayır. Bu sayfa bilgilendirme amacı taşır. Bir işletme için uygulanabilir hukuki ve çevresel yükümlülüklerin belirlenmesi, faaliyet ve tesis özelinde güncel resmî düzenlemelerin incelenmesini gerektirir.
Güncel düzenlemeler için başta Resmî Gazete olmak üzere, ilgili kamu kurumlarının yayımladığı resmî kaynakların kontrol edilmesi gerekir.
Faaliyet alanınızı, tesis yapınızı ve mevcut çevre süreçlerinizi paylaşarak danışmanlık kapsamının hangi başlıklarda ele alınabileceğini öğrenebilirsiniz.